Waarom vrouwen best stoppen zich met mannen te vergelijken… 

In mijn praktijk hoor ik vaak dezelfde vraag:
“Mijn man en ik zijn samen begonnen met vasten. Hij valt meteen af… en ik niet. Doe ik iets verkeerd?”

Het is een gevoel dat veel vrouwen herkennen: je doet alles “precies zoals het hoort”, maar het resultaat is niet hetzelfde. Dat kan frustrerend, ontmoedigend en soms zelfs ontmoedigend zijn. Maar het probleem zit niet in motivatie, discipline of wilskracht. Het probleem is de vergelijking zelf.

Mannen en vrouwen zijn biologisch verschillend opgebouwd, functioneren anders en hebben een andere hormonale basis. Zolang vrouwen zichzelf blijven meten aan een mannelijk referentiekader, zullen ze onterecht denken dat ze tekortschieten.

Hier zijn vijf redenen waarom het tijd is om te stoppen met die vergelijking en te leren luisteren naar je eigen lichaam.

1) Mannen en vrouwen reageren anders op (intermittent) fasting

Bij mannen werkt vasten vaak snel en zichtbaar: minder eten leidt tot vet verbranden en gewichtsafname. Bij vrouwen werkt het vaak ingewikkelder. Het vrouwelijke lichaam is gevoeliger voor energietekorten, omdat het evolutionair geprogrammeerd is om voor overleving en voortplanting te zorgen.

In de praktijk betekent dit dat vrouwen tijdens vasten vaker tegen effecten aanlopen zoals:

• hormonale ontregeling
• vertraagde stofwisseling
• verhoogde stresshormonen (cortisol)
• vetopslag in plaats van vetverlies

Een vrouw kan hetzelfde intermittent fasting-schema volgen als haar partner, maar haar lichaam reageert vaak anders. Het vraagt daarom om een aangepaste aanpak, met aandacht voor timing, intensiteit, herstel en voeding, in plaats van simpelweg minder of vaker eten.

Vasten kan zeker effectief zijn voor vrouwen, maar onder bepaalde voorwaarden: het kan juist contraproductief zijn als ze al veel stress ervaart, in burn-out zit, of in de luteale fase van haar cyclus zit; allemaal situaties wanneer het lichaam gevoeliger reageert.

2) Mannen en vrouwen hebben beide een cyclus, maar die is totaal verschillend

Mannen hebben een dagelijkse hormonale cyclus: testosteron piekt ’s ochtends en zakt ’s avonds, en dit herhaalt zich vrijwel identiek elke dag. De maatschappij is hier grotendeels op afgestemd: vaste werktijden, consistente prestaties en dagelijkse productiviteit.

Vrouwen hebben een maandelijkse cyclus met schommelingen in oestrogeen en progesteron, die invloed hebben op:

• energie en focus
• kracht en uithouding
• herstel
• emotionele veerkracht

Toch wordt van vrouwen verwacht dat ze elke dag hetzelfde niveau van productiviteit en energie kunnen leveren, ongeacht de fase van hun cyclus. Dat leidt vaak tot overbelasting, frustratie en schuldgevoel, terwijl het natuurlijke mechanisme van hun lichaam juist vraagt om aanpassing en ritme.

3) Wetenschappelijke studies en medicatie zijn jarenlang op mannen gebaseerd

Decennialang werden studies en medicatie uitsluitend getest op mannenlichamen, waarna de resultaten werden vertaald naar vrouwen. Dat betekent dat veel adviezen, medicijnen en doseringen eigenlijk nooit voor vrouwen waren ontworpen.

De gevolgen zijn zichtbaar:

• vrouwen ervaren vaker bijwerkingen
• medicijnen en supplementen zijn minder effectief
• voedingsadviezen leveren andere resultaten op

Pas de laatste jaren wordt structureel erkend dat vrouwen anders reageren op medicijnen, supplementen en gezondheidsadvies. De achterstand is echter groot, en veel vrouwen merken dit dagelijks aan hun energie, gezondheid en resultaten.

Wetenschappelijke studies lieten vrouwen bijvoorbeeld pas vanaf 1993 structureel toe. Als je bedenkt dat de anticonceptiepil al in de jaren ’60 werd geïntroduceerd, kan dat alleen maar vragen oproepen over hoe weinig onderzoek destijds rekening hield met het vrouwelijke lichaam.

4) Hormonale veranderingen bij vrouwen hebben een veel grotere impact

Tijdens perimenopauze en postmenopauze stoppen de eierstokken met de productie van geslachtshormonen zoals oestrogeen en progesteron. De bijnieren nemen slechts een klein deel over.

Bij mannen daalt testosteron geleidelijk, maar blijft het voor een groot deel aanwezig.

Het verschil is dat vrouwen een diepe hormonale shift ervaren die vrijwel elk lichaamsproces beïnvloedt:

• spier- en botmassa neemt sneller af
• vet wordt anders verdeeld
• energie, slaap en stemming veranderen
• cognitieve functies kunnen beïnvloed worden

Dit verklaart waarom vrouwen soms het gevoel hebben dat hun lichaam niet “meer werkt zoals vroeger”. Het is geen falen;  het is een natuurlijke verandering die vraagt om een andere benadering van voeding, beweging en herstel.

5) Vrouwenlichamen functioneren cyclisch, niet lineair

Veel trainings- en voedingsschema’s zijn ontworpen voor een lineair model: elke dag hetzelfde doen, prestaties consistent opbouwen. Mannenlichamen passen vaak goed in dat model.

Vrouwenlichamen functioneren cyclisch en passen zich voortdurend aan:

• sommige dagen zijn krachtig en energiek (folliculaire fase)
• andere dagen vragen om rust of herstel (luteale fase)
• stress, slaap en voeding hebben een grotere impact op hormonale balans

Wanneer vrouwen zichzelf blijven meten aan een lineair prestatiedenken, leidt dat vaak tot uitputting. In plaats daarvan is het effectiever om te leren luisteren naar het lichaam en het schema daarop af te stemmen.

Conclusie

Wanneer een vrouw naast haar partner staat en ziet dat dezelfde aanpak andere resultaten oplevert, is dat geen persoonlijk falen. Het is een biologisch verschil.

Gelijkheid betekent niet dat mannen en vrouwen hetzelfde zijn. Het betekent dat vrouwen hun unieke biologie erkennen, respecteren en benutten.

Warme groet,
Inge

Wil je graag afstemmen hoe ik jou kan helpen? Boek een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek in.

Disclaimer: Dit artikel is enkel bedoeld als informatie. Het is niet bedoeld te diagnosticeren, te genezen of te voorkomen – noch is het bedoeld als vervanging van professioneel advies van een dokter, gynaecoloog of andere arts of medisch opgeleide persoon.